44. Τα σχολικά χρόνια της γιαγιάς Ελένης, του Μαυρουδή Καραμπάση

Τα παιδιά το πρωί περίμεναν να χτυπήσει η καμπάνα για να πάνε στο σχολείο. Αφότου φτάνανε στο σχολείο, έκαναν προσευχή στο προαύλιο και έμπαιναν στις αίθουσές τους. Πήγαιναν σχολείο κάθε μέρα πρωί-απόγευμα. Τα Σάββατα πήγαιναν μόνο πρωί. Τα μαθήματα που έκαναν ήταν ανάγνωση, γραμματική, αριθμητική, ιστορία, γεωγραφία, φυσική, χημεία, θρησκευτικά, καλλιγραφία.

Η θέρμανση στο σχολείο γινόταν με ξυλόσομπα. Κάθε πρωί έπρεπε το κάθε παιδί να φέρνει ένα ξύλο στο σχολείο. Στο διάλειμμα τους μοιράζανε κολατσιό, γάλα και ένα κομμάτι κασέρι.

Εκείνη την εποχή οι δάσκαλοι ήταν πολύ αυστηροί. Όταν κάποιο παιδί ήταν αδιάβαστο, η τιμωρία το ήταν να στέκεται πίσω από την πόρτα με ένα πόδι ή το χτυπούσαν με μια βέργα στις παλάμες. Μάλιστα τη βέργα την έφερνε ο μαθητής.

Στο τέλος της σχολικής χρονιάς κάνανε γυμναστικές επιδείξεις, χορό, αγώνα δρόμου, άλμα εις μήκος, άλμα τριπλούν και άλμα εις ύψος. Οι μαθητές με τις καλύτερες επιδόσεις έπαιρναν κάποιο δώρο.

Μαυρουδής Καραμπάσης

Μαθητής της Α΄ Γυμνασίου

43. Τα σχολικά χρόνια του παππού Αποστόλη, του Απόστολου Μανασσή

Τα παλιά σχολικά χρόνια του παππού μου κάνανε κάθε πρωί προσευχή με έπαρση της σημαίας και το απόγευμα την κατεβάζανε. Οι δάσκαλοι μένανε στο χωριό. Σχολείο είχαν το πρωί και το απόγευμα. Δεν υπήρχαν βιβλία. Έτσι, ο δάσκαλος έλεγε το μάθημα και τα παιδιά έπρεπε να το γράψουν στο τετράδιο για να το μάθουν για την επόμενη μέρα.

Οι δάσκαλοι ζητούσαν από τους μαθητές να πηγαίνουν μια βέργα για να τους χτυπάνε, όταν ήταν άτακτοι και αδιάβαστοι. Κάθε Δευτέρα έπρεπε να έχουν τα νύχια τους κομμένα. Ο δάσκαλος περνούσε από κάθε θρανίο για να ελέγξει ποιος είχε τα νύχια κομμένα. Υποχρεωτικά τα αγόρια φορούσαν καπέλο με το σήμα της κουκουβάγιας και τα κορίτσια ποδιές και κορδέλες στα μαλλιά. Στο σχολείο για θέρμανση είχε σόμπες, οπότε έπρεπε ο κάθε μαθητής να πάει και ξύλο για να ζεσταθούν.

Καθημερινά τους έδιναν πρωινό με γάλα, κασέρι, βούτυρο και το μεσημέρι τους δίνανε φαγητό.

Την Κυριακή όλοι οι μαθητές έπρεπε να πάνε στην εκκλησία. Εάν δεν πήγαιναν, τη Δευτέρα τους τιμωρούσαν με το ένα πόδι στη γωνία. Στις 25 Μαρτίου και 28 Οκτωβρίου είχαν ποιήματα όλοι οι μαθητές και παίζανε θεατρικές παραστάσεις. Στο τέλος της χρονιάς κάνανε γυμναστικές επιδείξεις με αθλήματα και χορούς.

Απόστολος Μανασσής

Μαθητής της Α΄ Γυμνασίου

42. Η παγάνα, του Βασίλη Ιορδανόπουλου

Το αγαπημένο μου χόμπι είναι το κυνήγι. Πιο συγκεκριμένα, πριν από τέσσερα χρόνια ξεκίνησα να πηγαίνω με τον μπαμπά μου για κυνήγι στο βουνό και στον κάμπο. Ο λόγος που ξεκίνησα το κυνήγι ήταν επειδή μου κίνησε το ενδιαφέρον και ήθελα να μάθω να κυνηγάω.

Αρχικά, το κυνήγι ήταν πολύ ενδιαφέρον. Ειδικότερα, όταν πηγαίνουμε στο βουνό πρέπει να βρούμε πατήματα αγριογούρουνου. Στη συνέχεια, πάμε σ’ εκείνο το  μέρος, για να αφήσουμε τα σκυλιά έτσι ώστε να μπορέσουν να κυνηγήσουν. Μετά, χωριζόμαστε σε ομάδες. Ο αρχηγός της ομάδας παίρνει εμένα μαζί του στην παγάνα μαζί με τα σκυλιά, ενώ τα άλλα δύο άτομα παίρνουν το αμάξι κα κατεβαίνουν κάτω με τους υπόλοιπους.

Μόλις βρούμε τα πατήματα των αγριογούρουνων, λύνουμε τα καλύτερα σκυλιά, τον Τζακουμή και την Τζούλια. Έπειτα, λύνουμε και τα υπόλοιπα σκυλιά και μόλις δούνε αγριογούρουνο, τότε το κυνηγάνε. Ο αρχηγός της ομάδας φωνάζει και βαράει με το όπλο του, για να τρομάξουν τα αγριογούρουνα και να σπάσουν σε ομάδες.

Επιπλέον, ο αρχηγός μας λέει: «προσέξτε γιατί έρχονται κατά πάνω μας». Μετά από λίγο ακούμε πέντε πυροβολισμούς και ρωτάμε αν έχει χτυπηθεί κανείς. Αυτός που χτύπησε λέει: «τα πήρα». Στη συνέχεια, πάμε και τραβάμε τα αγριογούρουνα μέσα από το ρέμα και μετά αφήνουμε τα σκυλιά μας να δαγκώνουν τα γουρούνια. Ταυτόχρονα πιάνουμε τα σκυλιά και τα βάζουμε στο κουτί και φεύγουμε. Μόλις φτάσουμε στο Ακριτοχώρι, τα πάμε σε ένα σπίτι, τα γδέρνουμε και βγάζουμε τα συκώτια. Όλοι φέρνουν κρέατα, αναψυκτικά, ποτά, σαλάτες και ψωμί για να φάμε και να γιορτάσουμε.

Εν τέλει, το κυνήγι με ευχαριστεί γιατί περνάω πολύ ωραία. Έμαθα πώς να κάνω παγάνα και αυτό με εντυπωσίασε πάρα πολύ. Έτσι, όταν μεγαλώσω θα ήθελα να είμαι αρχηγός και να έχω το δικό μου όπλο.

Βασίλης Ιορδανόπουλος

Μαθητής της Γ΄ Γυμνασίου

41.17 Νοεμβρίου 2018, της Δήμητρας Τρομπούκη

Σήμερα κι κάθε χρόνο τέτοια μέρα θυμόμαστε πως η δημοκρατία στη χώρα μας κατακτήθηκε με αγώνα και θυσίες που οφείλουμε να τιμούμε. Πριν αρχίσω να σας εξιστορώ για εκείνη τη μέρα, ας μάθουμε λίγα πράγματα για τα αίτια της αιματηρής εξέγερσης του Πολυτεχνείου.

Όλα άρχισαν από την απαγόρευση των φοιτητικών εκλογών στα πανεπιστήμια το 1967, στρατολογώντας και επιβάλλοντας μη εκλεγμένους των φοιτητικών συλλόγων στη εθνική φοιτητική ένωση (ΕΦΕΕ). Αυτές οι ενέργειες έφεραν αντιδικτατορικά αισθήματα στους φοιτητές.

Η Ελλάδα βρισκόταν από τις 21 Απριλίου 1967 υπό δικτατορική διακυβέρνηση του στρατού, καθεστώς που είχε καταργήσει τις ατομικές ελευθερίες. Το 1973 ξεκινάει μια διαδικασία φιλελευθεροποίησης του καθεστώτος με ηγέτη της χούντας τον Γεώργιο Παπαδόπουλο που υπόσχεται νέο σύνταγμα και επιστροφή σε πολιτική διακυβέρνηση.

Όλο τον Φεβρουάριο του 1973 είχαμε συμβάντα: αποχή από τα μαθήματα, διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα και διαδήλωση μέσα στο Πολυτεχνείο, με συνέπεια παραβίαση πανεπιστημιακού ασύλου από τη χούντα.

Αυτό εξόργισε περισσότερο τους φοιτητές και μετά από λίγες ημέρες, στις 21 Φεβρουαρίου, κατέλαβαν το κτήριο της σχολής και άρχισαν να φωνάζουν προς τις αρχές.

«Εμείς οι φοιτητές των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων ορκιζόμαστε στο όνομα της ελευθερίας να αγωνιστούμε μέχρι τέλους για την κατοχύρωση:

1.      Των ακαδημαϊκών ελευθεριών,

2.      Του πανεπιστημιακού ασύλου,

3.      Της ανάκλησης όλων των καταπιεστικών νόμων και διαταγμάτων».

Αυτοαποκαλούνταν «ελεύθεροι πολιορκημένοι».

Η χούντα τότε χειρίστηκε το θέμα πιο διπλωματικά και έδωσε εντολή στην αστυνομία να επέμβει χωρίς να παραβιάσει το άσυλο. Τα πράγματα όμως είχαν πάρει τον δρόμο τους. Εκδηλώσεις, διαδηλώσεις και συλλαλητήρια ενάντια στο καθεστώς της χούντας αυξήθηκαν σε όλη τη χώρα.

Από τις 14 Νοεμβρίου άρχισαν τα πράγματα να γίνονται πιο έντονα. Η κατάληψη του Πολυτεχνείου από τους φοιτητές κατέληξε σε αντιχουντική εξέγερση με αποτέλεσμα την αιματοχυσία της 17^ης Νοέμβρη.

Η ομάδα των «ελεύθερων πολιορκημένων» κατέλαβε το Πολυτεχνείο και ξεκίνησε τη λειτουργία του ανεξάρτητου ραδιοφωνικού σταθμού. Έτσι, άρχισαν να ξεσηκώνουν τον λαό. Δυστυχώς το τέλος δεν ήταν αυτό που περίμεναν οι φοιτητές. Τρία άρματα ήταν έξω από την πύλη, στρατός και αστυνομία.

Μόλις είδαν ότι οι φοιτητές δεν κάνουν πίσω, το ένα από τα τρία άρματα γκρέμισε την πύλη της σχολής. Στην είσοδό του είχαμε και νεκρούς.

Ο  ραδιοφωνικός σταθμός δε σταμάτησε τη μετάδοση. Άρχισαν να παρακαλούν τους στρατιώτες και να φωνάζουν «ψωμί- παιδεία- ελευθερία» και τέλος τραγούδησαν τον εθνικό ύμνο. Δυστυχώς, όλοι ξέρουμε τη συνέχεια.

Αυτή γιορτάζουμε σήμερα. Την αιματηρή εξέγερση που έγινε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο της Αθήνας. Αυτή ήταν που μας έδωσε της ελευθερία μας.

Φόρο τιμής σε όλους του νεκρούς και τους αγωνιστές!

Δήμητρα Τρομπούκη

Μαθήτρια της Α΄ Γυμνασίου

40. 28η Οκτωβρίου, της Όλγας Φραγκαλή

Η 28η Οκτωβρίου είναι η μεγάλη εθνική μας γιορτή που κάθε χρόνο τη γιορτάζουμε για να θυμόμαστε το “ΟΧΙ” που είπε ο Μεταξάς στους Ιταλούς.

'Όπως όλα τα σχολεία, έτσι και το δικό μας προετοιμάζεται για τη γιορτή. Καθημερινά κάνουμε πρόβες τον βηματισμό της παρέλασης.

Την ημέρα της γιορτής όλο το σχολείο μας έπλεε στα εθνικά μας χρώματα. Υψώσαμε τη μεγάλη σημαία του σχολείου και πήγαμε στην εκκλησία. Αφού τελείωσε η λειτουργία, έγινε κατάθεση στεφάνων υπέρ των πεσόντων. Ύστερα έγινε η καθιερωμένη παρέλαση.

Το χρέος μας είναι να τιμούμε όλους τους ήρωες γιατί σ'  αυτούς χρωστάμε την λευτεριά μας.

Όλγα Φραγκαλή

Μαθήτρια της Α΄ Γυμνασίου

39. Ένα έθιμο το Ακριτοχωρίου, του Παύλου Δημητρίου

Ζητώντας από τη γιαγιά μου να μου διηγηθεί έθιμα του τόπου μας, αυτή μου διηγήθηκε το Κουρμπάνι. Προέρχεται από την τουρκική λέξη kurban που σημαίνει θυσία. Πρόκειται για ένα πανάρχαιο έθιμο που βασίζεται στην εύνοια του αγίου του χωριού. Με αυτόν τον τρόπο οι κάτοικοί του θέλουν να δοξάσουν το άγιο για το καλό του χωριού τους και για το δικό τους.

Ανήμερα της γιορτής του οι κάτοικοι κοντά στην εκκλησία σφάζουν το μοσχάρι και το βάζουν να ψήνεται για όλη τη νύχτα. Την επόμενη μέρα ο ιερέας μαζί με τους πιστούς μετά τη Θεία Λειτουργία πηγαίνουν στην αίθουσα, για να γευτούν το μοσχάρι που μαγείρεψαν.

Γενικά, λοιπόν, το έθιμο αυτό περιλαμβάνει το σφάξιμο του ζώου, το μαγείρεμα και το κοινό γεύμα.

Παύλος Δημητρίου

Μαθητής της Β΄ Γυμνασίου

38. Ο πρώτος μας χορός, της Μαρίας Τσομπανίδου

Οι τάξεις του Γυμνασίου στο οποίο φοιτώ, δεν είχαν διοργανώσει ποτέ έναν χορό όλες μαζί. Οπότε φέτος έγινε η διαφορά. Αποφασίσαμε η τάξη μου και η Γ΄ Γυμνασίου να οργανώσουμε τον πρώτο μας χορό. Εκείνη τη στιγμή ο ενθουσιασμός μας ήταν μεγάλος.

Έπειτα, εγώ με κάποια άλλα παιδιά της τάξης μου ενημερώσαμε τους καθηγητές και τους ζητήσαμε να κάνουμε κάποιες συνελεύσεις, για να παρθούν όλες οι αποφάσεις. Στη συνέχεια, αφού συμφωνήσαμε για όλα και πήραμε τις κατάλληλες αποφάσεις, είχε έρθει η στιγμή για τη δημιουργία της αφίσας. Για τη δημιουργία της απευθυνθήκαμε σ’ έναν καθηγητή, ο οποίος σε μόλις μία ημέρα την είχε τοιχοκολλήσει κιόλας στον πίνακα ανακοινώσεων του σχολείου. Εμείς, μόλις την είδαμε χαρήκαμε τόσο πολύ που αρχίσαμε να παίρνουμε αντίγραφα, για να τα κολλήσουμε σε όλα τα σημεία που επιθυμούσαμε. Οπότε, όπως καταλαβαίνετε, αφού είχαν τελειώσει όλες οι ετοιμασίες, το άγχος άρχισε να ανεβαίνει στα ύψη και οι μέρες να μετρούν αντίστροφα.

Να όμως που έφτασε αυτή η ημέρα που όλοι περιμέναμε. Και για να γίνω πιο συγκεκριμένη, η Παρασκευή. Το πρωί, λοιπόν, της Παρασκευής, ως συνήθως είχαμε σχολείο. Νιώθαμε πως οι ώρες δεν περνούσαν και η ανυπομονησία μας γινόταν όλο και πιο μεγάλη.

Παρόλα αυτά το βράδυ πλησίαζε και όλοι περιποιούμασταν και προετοιμαζόμασταν, βάζοντας τα καλά μας. Μέχρι που έφτασε εκείνη η στιγμή, που πήγαμε στο μαγαζί. Περιμέναμε λίγη ώρα να μαζευτούν οι γνωστοί αλλά και οι φίλοι μας. Η μουσική έπαιζε δυνατά και τα τραγούδια ήταν πολύ «ανεβαστικά». Στη συνέχεια, το μαγαζί γέμισε. Τότε νομίζω είχε έρθει η ώρα της διασκέδασης. Γι’ αυτό αφήσαμε πίσω μας όλες τις έγνοιες και το ευχαριστηθήκαμε.

Με αυτόν τον τρόπο έκλεισε ένας όμορφος κύκλος, μια καινούρια εμπειρία που θα μας μείνει στο μυαλό. Αλλά νομίζω πως θα διοργανώσουμε πολλούς ακόμα στο μέλλον.

Μαρία Τσομπανίδου

Μαθήτρια της Β΄ Γυμνασίου

37. Μακεδονικός Αγώνας, της Δήμητρας Τρομπούκη

Ένα από τα διατάγματα ίδρυσης της Βουλγαρικής Εξαρχίας* ήταν, και το πλέον επίμαχο σημείο, ο τελευταίος όρος που επέτρεπε την επέκταση της Εξαρχίας για δημιουργία επισκοπικών περιφερειών* εφόσον «το όλον, ή τουλάχιστον τα δύο τρίτα των ορθοδόξων κατοίκων, θέλουν να υπόκεινται* εις την βουλγαρικήν εξαρχίαν». Αυτός ο όρος ήταν τελικά η αιτία να ακολουθήσουν στη συνέχεια βουλγαρικές θηριωδίες* σε βάρος ομόθρησκων λαών, Ελλήνων και Σέρβων, ειδικότερα σε χωριά της Μακεδονίας, στην προσπάθειά τους ν’ αποσπάσουν δηλώσεις των δύο τρίτων των κατοίκων ότι είναι «Εξαρχικοί», αλλοιώνοντας με τον τρόπο αυτό το φρόνημα των κατοίκων, φθάνοντας έτσι στον Μακεδονικό Αγώνα και όχι μόνο.

Η εντεινόμενη* βουλγαρική τρομοκρατία οδήγησε την περιοχή της Μακεδονίας να τεθεί υπό διεθνή Επιτροπεία μετά τη Συνθήκη του Βερολίνου (1878), και Γάλλοι, Ρώσοι και Αυστριακοί στρατιωτικοί ανέλαβαν καθήκοντα παράλληλης διοίκησης με τους Οθωμανούς. Οι Γάλλοι και Αυστριακοί προωθούσαν τις ουνιτικές ιεραποστολές στην Κεντρική Μακεδονία εποφθαλμιώντας* τη Θεσσαλονίκη, ο καθένας για λογαριασμό του, ενώ οι Ρώσοι υποστήριζαν φανερά τις βουλγαρικές ένοπλες ομάδες. Η Υψηλή Πύλη* αδυνατούσε να παρέμβει δραστικά στις ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ Ελλήνων και Βουλγάρων. Οι Βούλγαροι την περίοδο εκείνη προσπαθούσαν αφενός να στρέφουν τις ευρωπαϊκές και οθωμανικές στρατιωτικές διοικήσεις κατά των αντιπάλων τους, και αφετέρου να συνεργάζονται με όποιες απ' αυτές ήταν δυνατό, ενώ παράλληλα το Ηνωμένο Βασίλειο υπέσκαπτε* με κάθε τρόπο την ενδεχόμενη ελληνο-βουλγαρική συνεργασία, φοβούμενη την εκμετάλλευσή της από τη Ρωσία.

Στα ορεινά και στις πιο απομονωμένες περιοχές υπήρχαν ελεύθερα χωριά, φτωχά και με άγονη γη. Πλήρωναν μόνο φόρους στους Οθωμανούς και ήταν στο έλεος ληστρικών συμμοριών* όταν δεν ανέθεταν την ασφάλειά τους σε τοπικούς λήσταρχους. Οι πιο δραστήριοι ήταν εποχιακοί εργάτες, καρβουνιάρηδες ή ξυλοκόποι, ενώ άλλοι αναγκάζονταν να στραφούν στη ληστεία, επάγγελμα αρκετά αποδοτικό εκείνη την εποχή. Τόπος χωρίς οδικό δίκτυο* και με περιοχές τελείως απομονωμένες η μια από την άλλη με έλλειψη ασφάλειας, σύντομα θα υποστεί τη βουλγαρική προπαγάνδα* που θα κυριαρχήσει με την τρομοκρατία. Έτσι αναδεικνύονται πρωτοκλασάτα στελέχη, αρχικά της ΕΜΕΟ* ο Τσακαλάρωφ στο Σμαρδέσι, ο Μήτρε Βλάχος στο Μακροχώρι Καστοριάς και ο Λαζάρ Ποπτράϊκωφ στο Δενδροχώρι.

Ενόψει της προετοιμασίας της Εξέγερσης του Ίλιντεν (20 Ιουλίου 1903) χρίζονται οι τοπικοί ηγέτες και τέλος του Αυγούστου 1902 πραγματοποιείται στο Σιδηροχώρι Καστοριάς συνάντηση του απεσταλμένου του Τσόντσεφ από το περιβάλλον της βουλγαρικής ανωτάτης αρχής Γιάγκωφ με τους τοπικούς ηγέτες, που δηλώνουν ότι δεν είναι έτοιμοι για μια τέτοια εξέγερση, αντιδρώντας μερικοί και στη βουλγαρική πρωτοβουλία. Ένα μήνα περίπου μετά την εξέγερση καίγονται τα περισσότερα χωριά από τους Οθωμανούς, μερικά ολοσχερώς και τον Οκτώβριο του 1904 σκοτώνεται στη Στάτιστα ο Παύλος Μελάς*. Με το κίνημα των Νεότουρκων το 1908 αναστέλλεται κάθε εμπόλεμη δραστηριότητα μέχρι τους Βαλκανικούς πολέμους 1912-1913.

Ο Μακεδονικός Αγώνας ξεκίνησε από την περιοχή της Καστοριάς (ειδικότερα στα Κορέστεια) και περί το τέλος του είχε επεκταθεί σ’ όλη τη σημερινή Μακεδονία, μέχρι και των περιοχών του Μοναστηρίου*, Γευγελής*, Δοϊράνης* κ.λ.π. Σκοπός των αντιπάλων ήταν ο εκφοβισμός ή η εξόντωση των αντίθετων στοιχείων και ο προσεταιρισμός* του πληθυσμού προς την Βουλγαρική και την Ελληνική Εκκλησία και εθνικό φρόνημα*, δράση η οποία γρήγορα εξελίχθηκε σε αγώνα αλληλοεξόντωσης* των εκατέρωθεν ενόπλων τμημάτων.

Πηγή: Βικιπαίδεια

Επεξηγήσεις-Διευκρινήσεις (*)

Βουλγαρική Εξαρχία: ο αγώνας των Βουλγάρων για εκκλησιαστική αυτονομία

Επισκοπικές Περιφέρειες: Οι περιφέρειες που έχουν επίσκοπο

Υπόκειμαι: καθορίζομαι από κάποιον

Θηριωδία: άγρια και απάνθρωπη ενέργεια

Εντεινόμενη: γίνεται πιο έντονη

Εποφθαλμιώ: κοιτώ κάτι με κρυφή επιθυμία να το αποκτήσω

Υψηλή Πύλη: σημαίνει την Πύλη της Σουλτανικής Σκηνής (Οθωμανικής Αυτοκρατορίας)

Υποσκάπτω: κλονίζω, δυναμώνω

Ληστρικές συμμορίες: συμμορίες ληστών

Προπαγάνδα: άμεση διάδοση μιας φιλοσοφίας

ΕΜΕΟ: Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση

Παύλος Μέλας: αξιωματικός Πυροβολικού του ελληνικού στρατού και πρωτεργάτης του Μακεδονικού Αγώνα

Οδικό δίκτυο: αυτοκινητόδρομος

Μοναστήρι: πόλη της νοτιοδυτικής Π.Γ.Δ.Μ.

Γευγελή: πόλη της Π.Γ.Δ.Μ.

Δοϊράνη: κωμόπολη της Π.Γ.Δ.Μ.

Προσεταιρισμός: η εξασφάλιση της σύμφωνης γνώμης ή της ευνοϊκής στάσης κάποιου άλλου

Φρόνημα: αυτό που πιστεύει κάποιος

Αλληλοεξόντωση: αμοιβαία εξόντωση

Τρομπούκη Δήμητρα

Μαθήτρια της Α΄ Γυμνασίου 

36. Έθιμα και παραδόσεις της Βυρώνειας Σερρών, της Μαρίας Τσομπανίδου

Αετοβούνι 

Στο παλιό χωριό, το Αετοβούνι, είναι η εκκλησία του Σωτήρος. Εκεί είναι τόπος συνάντησης. Όλοι οι συγχωριανοί που είναι εκτός χωριού, στις 6 Αυγούστου έρχονται να συναντηθούνε με φίλους, συγγενείς, γνωστούς. Επί τρεις ημέρες μέχρι το πρωί τρώνε, πίνουν, χορεύουν. Αυτό το έθιμο γίνεται εδώ και πολλές δεκαετίες. Κάθε χρόνο όλοι περιμένουν αυτήν την ημέρα.

Βαφτίσια

Πολύ παλιά στα βαφτίσια το όνομα το διάλεγε η νονά, η οποία έκανε και όλα τα έξοδα. Οι γονείς δεν εμφανίζονταν στην εκκλησία. Όταν ακουγόταν το όνομα, παιδάκια έτρεχαν στους γονείς και το ανακοίνωναν, για να πάρουν τα δώρα τους που ήταν συνήθως χρήματα.

                                                       Γάμος

Όταν ο κουμπάρος έρχεται να πάρει τη νύφη, για να πάει στην εκκλησία, κάποιοι συγγενείς της νύφης τού κλείνουν την πόρτα και ζητούν χρήματα. Ανοίγουν την πόρτα μόλις τα δώσει.

Επίσης, όταν γίνεται γάμος στο χωριό, τη νύφη την πηγαίνουν στην εκκλησία χορεύοντας και πίνοντας ούζο.

                                                        Κηδεία

Όταν πεθαίνει κάποιος, η γειτονιά και οι συγγενείς μαγειρεύουν στα σπίτια τους και τα προσφέρουν για να φάει η οικογένεια του νεκρού αλλά και άτομα που ήρθαν από μακριά.

Μαρία Τσομπανίδου

Μαθήτρια της Β΄ Γυμνασίου

35. Αναμνήσεις

     Αυτό που μου έχει μείνει από όλες τις τάξεις είναι ότι στην Α΄ Γυμνασίου είχαμε έναν συμμαθητή, που ό,τι βλακεία τού περνούσε από το μυαλό την έκανε στην τάξη, χωρίς να σκέφτεται αν ενοχλεί το μάθημα, αλλά εμείς οι μαθητές περνούσαμε όμορφα.

    Στη Β΄ Γυμνασίου άρχισα να είμαι λίγο πιο σοβαρή και να αντιμετωπίζω τα θέματα κάπως πιο ώριμα. Με ευαισθητοποίησε περισσότερο το θέμα των μαθημάτων, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι έπαψαν οι χαζομάρες κα τα γέλια μες στην τάξη. Οι ώρες πάνω στην αίθουσα πληροφορικής ήταν ξεκαρδιστικές. Μακάρι να ήμουν και στην πρώτη δηλαδή, όμως δεν πειράζει. Τέλος, το αποκορύφωμα ήταν, όταν ένας καθηγητής κατέβηκε στο γήπεδο να παίξει μαζί μας μπάλα, κι εμείς γελούσαμε με την ψυχή μας.

    Τέλος, Γ΄ Γυμνασίου. Τα θεατρικά της «Ελένης» του Ευριπίδη, οι σπαστικοί καθηγητές, όλα έπαιξαν κάποιο ρόλο. Επίσης, στη Γ΄ Γυμνασίου ήταν και η τετραήμερη, όπου όλοι λίγο πολύ καταλάβαμε ο καθένας τι άνθρωπος είναι. Άλλοι συμπαθητικοί, άλλοι εν τέλει άσχετοι με εμάς και πάει λέγοντας.

    Αν ρωτάτε αν θα μου λείψει το Γυμνάσιο, θα απαντήσω με ένα ισχυρό ναι, και ο λόγος θα είναι πως θα χάσω συνήθειες και καθηγητές που έχω στην καρδιά μου και πηγαίνοντας στο Λύκειο, δυστυχώς σίγουρα θα χάσω τις επαφές. Όμως θα γνωρίσω καινούριες στο μέλλον. Ποιος ξέρει…

Μια μαθήτρια της Γ΄ Γυμνασίου

34. Απολογισμός, της Μαρίας Τσελίκα

     Ξεκινήσαμε την πρώτη σχολική χρονιά του γυμνασίου ωσάν μικρά και ανίδεα ανθρωπάκια, νομίζοντας πως, επειδή μπήκαμε στο γυμνάσιο, μεγαλώσαμε, χωρίς όμως να ξέρουμε τι επακολουθεί για κάθε μαθητή. Αυτή και άλλες δύο χρονιές εδώ και άλλα τόσα χρόνια στη συνέχεια. Φτάσαμε εδώ που φτάσαμε και πάλι ανήκει στις πεποιθήσεις κάποιων ότι έχουν γίνει μεγάλοι και όντως έχουμε φτάσει στην κορυφή του μικρού παγόβουνου, χωρίς όμως να σκέφτονται ότι στη μετάβαση στο επόμενο μεγαλύτερο λυκειακό «παγόβουνο» θα πέσουν κάπου στη βάση. Επίσης, χωρίς να γνωρίζουν την επαναφορά της πραγματικότητας που μας κρατάει ξανά μετά το πέρας των εννέα μηνών, για λίγο καιρό ακόμα, στον ίδιο ακριβώς ρόλο.

     Καθώς μπαίνουμε στην πρώτη φάση της δευτεροβάθμιας σταδιοδρομίας, κάποιοι περισσότερο κάποιοι λιγότερο ή άλλοι καθόλου διστακτικοί κάνοντας άλλοτε ισχυρή και άλλοτε πιο ήρεμη την παρουσία τους, έκαναν το ανάλογο βήμα. Σε αυτά τα τρία χρόνια σε αυτές τις στιγμές χαράς, λύπης, προβληματισμών, ανεμελιάς αλλά και αγωνίας και τόσων άλλων μοναδικών συναισθημάτων.

     Σε προσωπικό επίπεδο, μπορώ να πω καθόλου διστακτική παρουσία, στην οποία όμως δε συνέβη κάποιο συνταρακτικό γεγονός, τουλάχιστον απ’ όσο θυμάμαι. Εξαιρώντας την αργή πορεία της πρώτης χρονιάς και της σοβαρής σε πολλές ιδιαίτερες περιπτώσεις παιδιών, έως καθόλου θα έλεγα παιδικότητας. Καθώς πρώτη χρονιά συνεπώς έχουμε κάτι ανάλογο, σίγουρα όμως δεν ήταν όλες οι στιγμές το ίδιο φορτισμένες. Τα γέλια, τα πειράγματα και οι αστείες στιγμές στην πορεία της διδακτικής ώρας είχαν την τιμητική τους.

     Δεύτερη χρονιά στο γυμνάσιο και ίσως οι απαιτήσεις των καθηγητών σε βάρος κάποιων μαθητών για κατανόηση της κατάστασης κα του περιβάλλοντος να αυξάνονταν. Ωστόσο, οι γνωριμίες αυξάνονταν κατά συνέπεια και τα γέλια στην τάξη. Η συμπεριφορά ορισμένων άλλαξε και επέτρεπαν την ανάλογη απάντηση. Επίσης, ο χρόνος όδευε γρηγορότερα στο τέλος της χρονιάς και μιας και τελείωνε η χρονιά έρχονταν και οι εξετάσεις. Ίσως εκεί να ήταν η διαφορά, στις εξετάσεις. Σε αυτή τη χρονιά ο τρόπος εξέτασης προόδου ή αποφοίτησης άλλαξε. Τέσσερα μαθήματα και η χαρά όλων των μαθητών εμφανιζόταν ξεκάθαρα στα πρόσωπα τους.

    Φτάνοντας στην τρίτη χρονιά του γυμνασίου έφτασα και ως το χωριό της Βυρώνειας και το σχολείο αυτής. Όσο περνάνε οι χρονιές στο γυμνάσιο, άλλο τόσο γρήγορα περνά και ο χρόνος. Κανείς δεν ξέρει πότε θα σταματήσει και αν θα σταματήσει. Αυτή η χρονιά θα μπορούσε να αποτελεί απόρροια των δύο προηγούμενων χρόνων στο ότι υπήρχε σοβαρότητα αλλά κι η παιδική ανεμελιά και τα αστεία της. Νομίζω πως σε αυτή τη χρονιά ίσως να έχω ακούσει τι περισσότερες αστείες αστοχίες πάνω στο μάθημα.

     Όπως και σήμερα, τρία χρόνια πριν ήμασταν και πάλι στο θρανία, γράφοντας όμως την πρώτη εντύπωση του γυμνασίου. Λίγα χρόνια μετά, όπως αρχίσαμε έτσι τελειώνουμε, γράφοντας και εκφράζοντας τις σκέψεις μας πάνω σε ένα χαρτί. Φτάσαμε στον επίλογο, όχι μόνο του κειμένου αλλά και της γυμνασιακής μας ζωής.

Μαρία Τσελίκα

Μαθήτρια της Γ΄ Γυμνασίου

33. Το Γυμνάσιο, του Βασίλη Τσομπανίδη

     Το γυμνάσιο για εμένα ήταν και συνεχίζει να είναι (γιατί δε τελειώσαμε ακόμη) από τις πιο ωραίες στιγμές της σχολικής ζωής. Γέλια, πλάκες αστεία, φωνές, άγχος, φόβος, λύπη, το πλούσιο λεξιλόγιο του Σαμαρά, οι σπόντες θα μείνουν για πάντα στο μυαλό και στην καρδιά μου.

     Ακόμη θυμάμαι την πρώτη μέρα που βρέθηκα στην αυλή του γυμνασίου γεμάτος φόβο και άγχος για το τι θα αντιμετωπίσω. Γρήγορα, όμως, το γυμνάσιο κέρδισε εύκολα για εμένα τον τιμητικό τίτλο «δεύτερο σπίτι». Οι καθηγητές μας, όλοι με τις ιδιαιτερότητες και τα δικά τους, μας συνόδεψαν καθ’ όλη τη διάρκεια αυτού του εκπληκτικού ταξιδιού γνώσης, προσφέροντάς μας τα απαραίτητα εφόδια. Σαφώς υπήρχαν αρνητικές και δυσάρεστες στιγμές είτε στα μαθήματα είτε μεταξύ των παιδιών ή και με τους καθηγητές μας, αλλά δεν πιάνουν μία μπροστά σε εκείνες που μας έκαναν να γελάσουμε και να χαρούμε. Επικές και αξέχαστες στιγμές είχαμε πολλές. Όπως τότε με έναν συμμαθητή μας που με τις πλάκες και τα αστεία του έκανε εμένα και τον Σαμαρά να … «κατουριόμαστε» κυριολεκτικά από τα γέλια. Τώρα για το ποιος είναι ο αγαπημένος μου καθηγητής/-τρια και ποιον θεωρώ τον/την καλύτερο/-η, προτιμώ να μη το πω, αν και μέσα μου ξέρω πολύ καλά. 

     Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά πρώτα τους γονείς και τους καθηγητές μας που στάθηκαν και στέκονται ακόμη πλάι μας, μετά τους συμμαθητές μου που πραγματικά πιστεύω ότι είναι οι καλύτεροι που μπορεί κάποιος να έχει κάποιος και τρίτον και τελευταίο το Υπουργείο Παιδείας που για ένα ακόμη σχολικό έτος δε μας άφησε χωρίς τον κατάλληλο σχολικό εξοπλισμό και προσωπικό.

     Αχχ… πέρασε και αυτή η χρονιά.

Βασίλης Τσομπανίδης

Μαθητής της Γ΄ Γυμνασίου

32. Αποχαιρετισμός

     Πότε τελείωσε το δημοτικό; Πότε πέρασε και το γυμνάσιο; Και τώρα σειρά έχει το λύκειο. Μεγαλώσαμε, βλέπετε. Θυμάμαι να είμαι με αυτά τα παιδιά από το δημοτικό. Μεγαλώσαμε όλοι μαζί. Τα γέλια μας, οι πλάκες μας, οι στεναχώριες μας, πού και πού μαλώναμε αλλά πάνω από όλα τους αγαπώ όλους. Όπως πέρασε το δημοτικό, έτσι πέρασε και το γυμνάσιο, ευχάριστα. Μπορεί να είμαστε μόνο 13 παιδιά αλλά για εμένα οι συμμαθητές μου είναι σαν μια δεύτερη οικογένεια.

     Θυμάμαι τότε που πρωτοήρθα στο γυμνάσιο. Την ημέρα του αγιασμού ήμουν τόσο ενθουσιασμένη αλλά και ντροπαλή και φοβισμένη. Ενθουσιασμένη, επειδή μεγάλωσα, επειδή συνέχισα να έχω τους συμμαθητές μου, τους καινούριους καθηγητές και τα καινούρια μαθήματα. Ντροπαλή και φοβισμένη, δεν ξέρω γιατί. Ίσως επειδή ήταν και το λύκειο και τα άλλα παιδιά μας είχαν πει τόσα και τόσα για τους καθηγητές. Ότι ήταν αυστηροί, φώναζαν και μπορούσαν να σε βγάλουν έξω από την τάξη, εάν έκανες φασαρία. Δε θα ξεχάσω ποτέ το σοκ που έπαθα, όταν είδα όλα εκείνα τα βιβλία.

     Αρχίσαμε να γνωρίζουμε και τους καθηγητές. Αρχίσαμε να είμαστε πιο άνετοι, γέλια, πλάκες, χαρές, λύπες. Πάλι όλοι μαζί ήμασταν και πάλι όλοι μαζί τα περάσαμε. Και φυσικά οι εκδρομές μας που ήταν χωρίς τους γονείς μας, ό,τι καλύτερο. Δε θα ξεχάσω το σοκ και το άγχος που πέρασα στις εξετάσεις την πρώτη χρονιά. Όμως, πέρασαν και σύντομα στη β γυμνασίου τα ίδια συναισθήματα. Ξανά κυριαρχούσε πιο πολύ η χαρά και ο ενθουσιασμός αυτή τη φορά. Θα ξανάβλεπα τους φίλους μου. Μπορεί με κάποια παιδιά από την τάξη μου να μην κάνουμε ιδιαίτερη παρέα, όμως για μένα, όπως είπα και πιο πριν, μαζί τους μεγάλωσα και κατά έναν μεγάλο βαθμό είναι σαν αδέρφια μου και θα ήθελα να τους γνωρίσω καλύτερα.

     Είχε περάσει τόσο γρήγορα η χρονιά και τώρα να ’μαι στη γ γυμνασίου, 8 μέρες πριν κλείσουν τα σχολεία και αρχίσουν οι εξετάσεις.

    Θα μου λείψουν όλοι και όλα. Δε θέλω να τελειώσει αυτή η χρονιά, γιατί ξέρω πως αν τελειώσει θα χρειαστεί να φύγω από εδώ και θα τους χάσω όλους. Θα μου λείψουν. Αυτοί θα περνάνε ωραία όλοι μαζί αλλά εγώ θα είμαι σε άλλο σχολείο…

    Εύχομαι να μην τελείωνε ποτέ αυτή η χρονιά.

    Ήταν τα καλύτερα 3 χρόνια με την τάξη μου!

Μια μαθήτρια της Γ΄ Γυμνασίου

31. Θυμάμαι, του Δημήτρη Αρχιτεκτονίδη

    Θυμάμαι, όταν πρωτοήρθα στην Α΄ Γυμνασίου, το Γυμνάσιο μου φαινόταν σαν φυλακή. Φοβόμουν, δεν ήμουν άνετος και το κυριότερο μας κορόιδευαν τα παιδιά του Λυκείου. Όμως, ευτυχώς είχα τους φίλους μου και τις παρέες μου. Τώρα, τα του μαθήματος, στην αρχή ήταν δύσκολα, μετά με τον καιρό συνήθισα.

    Όταν έφτασα στη Β΄ Γυμνασίου ήταν αλλιώς. Τα μαθήματα, τα παιδιά, η συμπεριφορά μας… Και στη Β΄ Γυμνασίου ήταν καλά, ήμασταν ακόμα χαλαρά. Ένα  ωραίο και αστείο περιστατικό που θυμάμαι ήταν τότε στις αρχές της άνοιξης. Είχαμε ένα μάθημα και, πριν μπούμε μέσα, όλη η τάξη παίζαμε μπάλα. Όταν, όμως, χτύπησε το κουδούνι, εμείς ακόμα παίζαμε. Βγήκε ο γυμνασιάρχης έξω και μας μοίρασε όλους από μία αποβολή. Αυτά από τη Β΄ Γυμνασίου, τώρα περιμέναμε την μεγάλη εκδρομή της τρίτης.

    Έφτασε η στιγμή να είμαι στα θρανία της Γ΄ Γυμνασίου που περίμενα πώς και πώς. Τα μαθήματα ήταν δύσκολα, η συμπεριφορά μας άλλαξε, οι παρέες μας άλλαξαν και γενικά άλλαξαν πολλά. Εγώ, όμως, το μόνο που με ένοιαζε ήταν να πάω αυτήν την εκδρομή. Όταν πέρασε ο καιρός και ήρθε η μέρα της εκδρομής, ήταν όλα τέλεια, απλά τέλεια!

Ένα έχω να πω για το Γυμνάσιο, είναι ένα από τα πιο ωραία ταξίδια που μπορεί να κάνει ένα παιδί…

Δημήτρης Αρχιτεκτονίδης

Μαθητής της Γ΄ Γυμνασίου

30. 9 Μαΐου 1945: το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, της Μαρίας Τσελίκα

            Στις 9η του Μαΐου του 1945, η ναζιστική Γερμανία παραδίδεται άνευ όρων στους Συμμάχους. Έχουν προηγηθεί η πτώση του φασιστικού κράτους της Ιταλίας και η εκτέλεση από τους Παρτιζάνους του Μπενίτο Μουσολίνι. Ακολουθεί η παράδοση της Αυτοκρατορίας της Ιαπωνίας στις 2-9-1945 και κάπως έτσι τελείωσε ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος. Αλλά τι είναι ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος;

            Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος ξεκίνησε με τη Γερμανική - Σοβιετική εισβολή στην Πολωνία, τα ξημερώματα της 1ης Σεπτεμβρίου του 1939. Η εισβολή αυτή θα σηματοδοτούσε την έναρξη μιας αλυσιδωτής αντίδρασης η οποία θα επέφερε στην Ευρώπη μόνο, τριάντα έξι εκατομμύρια νεκρούς, πολλοί εξ αυτών άμαχοι, τρομερές και εκτεταμένες καταστροφές πόλεων, οικισμών, πλουτοπαραγωγικών πηγών και βιομηχανιών, μα κυρίως την πικρή γεύση των κτηνωδιών που έλαβαν μέρος, σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά με επίκεντρο τη ναζιστική Γερμανία.

            Στις 8 Μαΐου του 1945, η Γερμανία συνθηκολογεί με την άνευ όρων παράδοσή της στους Συμμάχους. Ο στρατηγός Γιουντλ από τη μεριά της Γερμανίας υπογράφει για την άνευ όρων παράδοση στο Reims (Ράιμς). Στις 9 Μαΐου η τελετή παράδοσης επαναλαμβάνεται με την οριστική συνθηκολόγηση της ναζιστικής Γερμανίας. Ακολούθησε μετά από τέσσερις σχεδόν μήνες, τη 2η Σεπτεμβρίου του 1945, η συνθηκολόγηση της Αυτοκρατορίας της Ιαπωνίας, μετά από τη ρίψη των δύο ατομικών βομβών (6 Αυγούστου 1945 Χιροσίμα - 9 Αυγούστου Ναγκασάκι).

            Επιπρόσθετα, η επιθετικότητα του γερμανικού στρατού και των συμμάχων καθώς και ο ρηξικελευθισμός της νέας τακτικής πολέμου (πόλεμος "αστραπή" ή Blitzkrieg), σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της γερμανικής πολεμικής τεχνολογίας και βιομηχανίας, ερχόταν σε αντίθεση με τη σθεναρή και γενναία μεν, αδύναμη δε και μικροπρεπή οπλική αντίσταση των Συμμαχικών στρατευμάτων στη Σικελία, η απόκρουση των Γερμανών και η εισβολή των Σοβιετικών στην ανατολική Ευρώπη , το καλοκαίρι του 1943, αλλά περισσότερο η απόβαση στη Νορμανδία (D-Ray) στις 6-6-1944 σφράγισαν τη νικηφόρα πορεία των Συμμάχων έναντι των δυνάμεων του 'Άξονα.

            Συμπερασματικά, θα λέγαμε ότι ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος αποτελεί απόρροια των αντισημιτικών αντιλήψεων της μη πλήρους εκτόνωσης των εντάσεων κατά των Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και της μεγάλης οικονομικής ύφεσης (μεγάλο Κραχ 1929), η οποία είχε ως αποτέλεσμα, αθροιστικά με τα παραπάνω και συνδυαστικά με  τα μεταπολεμικά μέτρα αποστρατικοποίησης και αποδυνάμωσης της Γερμανίας ως συνέπεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, τη δημιουργία μιας πολιτικής, διπλωματικής και κοινωνικοπολιτικής μηχανής, τέτοιας ώστε με τα πρόσωπα τα οποία πήραν μέρος στη διαχείριση αυτής της μηχανής, να επιτευχθεί η άνοδος του τρίτου Γερμανικού Ράιχ και μαζί με αυτό όλες οι θηριωδίες που επέφερε συνολικά ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος.

Μαρία Τσελίκα

Μαθήτρια της Γ΄ Γυμνασίου

29. Πρωτομαγιά

Την Πρωτομαγιά όλος ο κόσμος πήγε σε φίλους, σε συγγενείς κλπ. Εγώ με την οικογένειά μου πήγαμε σε κάτι φίλους στις Σέρρες. Εκεί ψήσαμε και φάγαμε. Εγώ με τη φίλη μου μιλήσαμε για πολλά θέματα.

Το τραπέζι είχε πολύ ωραία φαγητά, σαλάτες κ.ά. Επίσης, η αδερφή μου, επειδή πήρα το ποτήρι της, μου πέταξε νερό και έγινα μούσκεμα.

Όταν τελειώσαμε το φαγητό, φάγαμε και διάφορα γλυκά. Μετά το απόγευμα φύγαμε για το σπίτι και κάπως έτσι «πιάσαμε τον Μάη»!

Μια μαθήτρια του Γυμνασίου

28. Τα οφέλη του διαβάσματος για τα παιδιά

Στην εποχή της τεχνολογίας, θεωρείται θαύμα όταν τα παιδιά διαβάζουν εξωσχολικά βιβλία και το αγαπούν ως δραστηριότητα.

Τα οφέλη όμως που αποκομίζει από αυτό το χόμπι προετοιμάζουν το παιδί που είναι στην προεφηβεία και εφηβεία, για ένα πλούσιο μέλλον με πνευματική αναζήτηση και καλλιέργεια, έτσι ακριβώς όπως λειτουργεί και με τους ενήλικες. Μερικά από τα παρακάτω οφέλη είναι οι βασικοί λόγοι για τους οποίους το παιδί πρέπει να ξεκινά από νωρίς το διάβασμα.

1. Μειώνει το στρες. Καταρχάς, αποσπά ευχάριστα το μαθητή από όλα τα προβλήματα και τις έγνοιες της καθημερινότητες. Το μυαλό συγκεντρώνεται μόνο στο διάβασμα, χαλαρώνει την καρδιά αλλά και την ένταση στους μυς.
2. Είναι ο καλύτερος δάσκαλος. Είναι ο πιο έξυπνος τρόπος για να μάθει καινούριες λέξεις και τη χρησιμότητά του. Αν μάλιστα έχει σε μόνιμη θέση ένα λεξικό στο κομοδίνο του, τότε θα μπει στη διαδικασία να το ψάξει χωρίς να του το έχει υποδείξει κάποιος ενήλικας.
3. Ίσως του ξυπνήσει ένα λογοτεχνικό ταλέντο. Μπορεί να είναι ο αυριανός Stephen King αλλά να μην το ξέρει ακόμα. Και αν όντως σκοπεύει να γίνει συγγραφέας ή αρθρογράφος, θα πρέπει να αναπτύξει τις γλωσσικές και λογοτεχνικές του δεξιότητες.
4. Γίνεται εξυπνότερος. Όσο πιο ευρεία είναι η γκάμα των βιβλίων που διαβάζει, τόσο πιο πολλά ανακαλύπτει για τον κόσμο στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον.
5. Βελτιώνει τη μνήμη και την ικανότητα απομνημόνευσης. Το διάβασμα ‘αναγκάζει’ το παιδί να θυμάται ονόματα και λεπτομέρειες προκειμένου να κατανοήσει το τι διαβάζει.
6. Προλαμβάνει ασθένειες όπως η άνοια. Μπορεί να είναι πολύ νωρίς για ένα παιδί, αλλά το διάβασμα είναι μία συνήθεια που μένει για πάντα. Εξασκεί το μυαλό, το ‘ερεθίζει’ και προλαμβάνει τις ασθένειες που αφορούν στον εγκεφαλικό εκφυλισμό.
7. Διευρύνει τη φαντασία του. Είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο για ένα παιδί. Ανοίγει το μυαλό του και του επιτρέπει να πάει προς όποια κατεύθυνση επιθυμεί. Επίσης, φτιάχνει εικόνες τόσο έντονες σαν να παρακολουθεί ταινία.

http://www.in.gr/2018/05/03/life/kid/ta-terastia-ofeli-tou-diavasmatos-sta-paidia/